बिज्ञापन

बिज्ञापन

महानिर्देशक भट्टराईले सशक्त र दक्ष फार्मासिस्ट नै सबल औषधि प्रणालीको आधार भएको उल्लेख गर्दै सबल औषधि प्रणाली नै स्वस्थ नेपाल निर्माणको बलियो आधार बन्ने बताएका छन् । औषधि स्वास्थ्य सेवाको महत्वपूर्ण अंग भएकाले यसको उत्पादनदेखि वितरण, भण्डारण, आपूर्ति, प्रयोग र प्रयोगपछिको निगरानीसम्म प्रत्येक चरणमा दक्ष जनशक्तिको भूमिका आवश्यक हुने उनको भनाइ छ ।

विश्व फार्मासिस्ट दिवसको अवसरमा जारी सन्देशमार्फत भट्टराईले प्रत्येक बिरामीले सुरक्षित, गुणस्तरीय र प्रभावकारी औषधि प्राप्त गर्ने वातावरण निर्माण गर्न सम्बन्धित सबै पक्षलाई एकीकृत प्रतिबद्धताका साथ अघि बढ्न आग्रह गरेका छन् । उनले औषधिको सहज उपलब्धता मात्र पर्याप्त नहुने भन्दै सही बिरामीलाई सही औषधि, सही मात्रा र सही समयमा उपलब्ध गराउने तथा त्यसको सुरक्षित प्रयोग सुनिश्चित गर्ने विषयलाई पनि प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताएका छन् ।

औषधिको तर्कसंगत प्रयोग स्वास्थ्य प्रणालीको महत्वपूर्ण विषय भएको उल्लेख गर्दै महानिर्देशक भट्टराईले यस क्षेत्रमा फार्मासिस्टको भूमिका थप प्रभावकारी बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन् । चिकित्सकको सिफारिसअनुसार औषधि उपलब्ध गराउने मात्र नभई बिरामीलाई औषधिको प्रयोग विधि, मात्रा, सम्भावित प्रतिकूल प्रभाव, औषधि सेवनको निरन्तरता तथा आवश्यक सावधानीका विषयमा उचित परामर्श दिने काममा समेत फार्मासिस्टको जिम्मेवारी महत्वपूर्ण हुने उनले बताएका छन् ।

त्यस्तै, एन्टिमाइक्रोबियल औषधिको विवेकपूर्ण तथा जिम्मेवार प्रयोगलाई प्रभावकारी बनाउन पनि फार्मासिस्टको भूमिका आवश्यक रहेको विभागले जनाएको छ । एन्टिमाइक्रोबियल रेसिस्टेन्स अर्थात् एएमआर विश्व स्वास्थ्य क्षेत्रको गम्भीर चुनौतीका रूपमा अघि बढिरहेको अवस्थामा एन्टिबायोटिकलगायत प्रतिजैविक औषधिको अनावश्यक तथा गलत प्रयोगलाई नियन्त्रण गर्न स्वास्थ्य सेवाका विभिन्न तहबीच प्रभावकारी समन्वय आवश्यक रहेको महानिर्देशक भट्टराईले बताएका छन् ।

औषधिजन्य प्रतिकूल घटनाको निगरानी तथा औषधि सुरक्षालाई पनि प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने उनले बताएका छन् । बिरामीले प्रयोग गरिरहेको औषधिबाट उत्पन्न हुन सक्ने प्रतिकूल प्रभावको पहिचान, अभिलेखीकरण, निगरानी र आवश्यक नियामकीय प्रक्रिया अघि बढाउन फार्मासिस्टको सक्रियता आवश्यक हुने उनको भनाइ छ । यसले औषधिको सुरक्षित प्रयोगसँगै बिरामीको उपचारलाई थप प्रभावकारी बनाउन सहयोग पुग्ने विभागको विश्वास छ ।

महानिर्देशक भट्टराईले उपचारमा बिरामीको निरन्तरता अर्थात् ‘ट्रिटमेन्ट एड्हिरेन्स’ कायम गराउन पनि फार्मासिस्टले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नुपर्ने बताएका छन् । कतिपय अवस्थामा चिकित्सकले सिफारिस गरेको औषधि बिरामीले नियमित रूपमा सेवन नगर्दा उपचारको अपेक्षित परिणाम प्राप्त हुन नसक्ने भएकाले औषधि सेवनसम्बन्धी उचित परामर्श र निरन्तर अनुगमन आवश्यक हुने उनले उल्लेख गरेका छन् ।

बदलिँदो स्वास्थ्य प्रणाली र प्रविधिको विकाससँगै फार्मेसी पेशाको कार्यक्षेत्रसमेत विस्तार हुँदै गएको विभागले जनाएको छ । डिजिटल स्वास्थ्य, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, टेलिफार्मेसी, फार्माकोजेनोमिक्स, आधुनिक औषधि उत्पादन, क्लिनिकल फार्मेसी अभ्यास, नियामकीय अनुपालन तथा असल नियामकीय अभ्यासजस्ता नयाँ क्षेत्रसँग आफूलाई जोड्दै फार्मासिस्टले आफ्नो ज्ञान, सीप र दक्षतालाई निरन्तर अद्यावधिक गर्नुपर्ने महानिर्देशक भट्टराईले बताएका छन् ।

विशेषगरी युवा फार्मासिस्टलाई अनुसन्धान, प्रमाणमा आधारित अभ्यास तथा व्यावसायिक नेतृत्वमा सक्रिय हुन विभागले आग्रह गरेको छ । स्वास्थ्य सेवाको स्वरूप परिवर्तन हुँदै जाँदा परम्परागत ज्ञान र अभ्यासमा मात्र सीमित नभई नयाँ प्रविधि, अनुसन्धान तथा वैज्ञानिक प्रमाणका आधारमा सेवा प्रवाह गर्ने क्षमता विकास गर्नुपर्ने विभागको भनाइ छ । युवा फार्मासिस्टले अनुसन्धान तथा नवप्रवर्तनमा योगदान पुर्‍याउन सकेमा नेपालको औषधि तथा स्वास्थ्य प्रणालीलाई थप प्रभावकारी बनाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा विभागले गरेको छ ।

त्यस्तै, औषधिको गुणस्तर र बिरामी सुरक्षासँग जोडिएका विषयमा नियामक निकायको भूमिका अझ प्रभावकारी बनाउनुपर्ने आवश्यकता पनि विभागले औंल्याएको छ । न्यून गुणस्तरका औषधि तथा नक्कली औषधिको नियन्त्रण, औषधिको बजारपछिको जोखिममा आधारित अनुगमन तथा औषधिको गुणस्तरसम्बन्धी निगरानीलाई प्रभावकारी बनाउन नियामक संयन्त्र, औषधि उद्योग र स्वास्थ्य सेवा प्रदायकबीच नियमित समन्वय आवश्यक रहेको विभागको भनाइ छ ।

नक्कली तथा न्यून गुणस्तरका औषधिले प्रत्यक्ष रूपमा बिरामीको स्वास्थ्यमा असर पार्न सक्ने भएकाले औषधिको उत्पादन, आयात, भण्डारण, वितरण तथा बिक्रीसम्मका प्रक्रियामा नियामकीय मापदण्डको प्रभावकारी कार्यान्वयन आवश्यक हुने विभागले जनाएको छ । यसका लागि फार्मासिस्टसहित औषधि क्षेत्रमा संलग्न सबै जनशक्तिले आफ्नो व्यावसायिक जिम्मेवारीलाई गम्भीरतापूर्वक निर्वाह गर्नुपर्नेमा महानिर्देशक भट्टराईले जोड दिएका छन् ।

औषधि व्यवस्था विभागले नियामक निकाय, औषधि उद्योग, अस्पताल तथा विश्वविद्यालयबीचको सहकार्यलाई अझ सुदृढ बनाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याएको छ । औषधिको अनुसन्धान, उत्पादन, गुणस्तर परीक्षण, प्रयोग, प्रतिकूल प्रभावको निगरानी र नियमनका क्षेत्रमा यी संस्थाबीच प्रभावकारी सूचना आदानप्रदान तथा समन्वय हुन सकेमा औषधि प्रणालीलाई थप व्यवस्थित बनाउन सकिने विभागको धारणा छ ।

महानिर्देशक भट्टराईले फार्मेसी पेशाको व्यावसायिक पहिचानलाई थप बलियो बनाउँदै बिरामी केन्द्रित स्वास्थ्य सेवामा फार्मासिस्टको योगदान विस्तार गर्नुपर्ने बताएका छन् । औषधि उपलब्ध गराउने भूमिकामा मात्र सीमित नभई बिरामीको औषधि उपचारलाई सुरक्षित र प्रभावकारी बनाउने स्वास्थ्यकर्मीका रूपमा फार्मासिस्टको भूमिकालाई स्थापित गर्नुपर्ने उनको सन्देशमा उल्लेख छ ।

उनका अनुसार औषधिको गुणस्तर, सुरक्षा र प्रभावकारिता सुनिश्चित गर्ने विषयमा फार्मासिस्टको व्यावसायिक आचरण, ज्ञान, सीप र सेवामुखी दक्षता निरन्तर अभिवृद्धि हुन आवश्यक छ । स्वास्थ्य सेवाको क्षेत्रमा नयाँ प्रविधि र नयाँ उपचार पद्धतिको विकास भइरहेकाले फार्मासिस्टले पनि समयअनुसार आफूलाई अद्यावधिक गर्नुपर्ने आवश्यकता बढ्दै गएको विभागको भनाइ छ ।

विश्व फार्मासिस्ट दिवसको अवसरमा विभागले नेपालमा फार्मेसी पेशाको विकास र फार्मासिस्टको व्यावसायिक क्षमता अभिवृद्धिका लागि सम्बन्धित सबै पक्षबीच सहकार्य आवश्यक रहेको जनाएको छ । नियामक निकाय, शैक्षिक संस्था, स्वास्थ्य सेवा प्रदायक, औषधि उद्योग तथा स्वयं फार्मासिस्ट समुदायबीच सहकार्य र समन्वयलाई संस्थागत रूपमा बलियो बनाउन सकेमा औषधि सेवाको गुणस्तर सुधार गर्न सकिने विभागको विश्वास छ ।

महानिर्देशक भट्टराईले विश्व फार्मासिस्ट दिवसको अवसरमा देशभरका फार्मासिस्ट तथा औषधि क्षेत्रमा संलग्न सम्पूर्ण सरोकारवालालाई शुभकामना दिँदै प्रत्येक बिरामीलाई सुरक्षित, गुणस्तरीय र प्रभावकारी औषधिको पहुँच तथा सहज उपलब्धता सुनिश्चित गर्ने अभियानमा एकताबद्ध भएर अघि बढ्न आग्रह गरेका छन् । औषधिको गुणस्तर, बिरामी सुरक्षा र प्रभावकारी स्वास्थ्य सेवा प्रवाहलाई केन्द्रमा राखेर फार्मेसी पेशालाई थप सुदृढ बनाउनुपर्नेमा उनले जोड दिएका छन् ।

विश्वव्यापी रूपमा औषधिको गुणस्तर, प्रतिजैविक प्रतिरोध, नयाँ प्रविधिको प्रयोग, औषधि सुरक्षालगायतका विषय चुनौतीका रूपमा देखिँदै गएको अवस्थामा नेपालमा पनि फार्मासिस्टको भूमिकालाई स्वास्थ्य प्रणालीको महत्वपूर्ण हिस्साका रूपमा थप प्रभावकारी बनाउने आवश्यकता देखिएको विभागको भनाइ छ । फार्मासिस्टको दक्षता र व्यावसायिक क्षमतामा लगानी गर्दै उनीहरूलाई अनुसन्धान, प्रविधि र प्रमाणमा आधारित अभ्याससँग जोड्न सकेमा औषधिको सुरक्षित प्रयोगसँगै समग्र स्वास्थ्य सेवाको गुणस्तरमा सुधार ल्याउन सकिने विभागले जनाएको छ ।

विश्व फार्मासिस्ट दिवसले फार्मासिस्टको पेशागत योगदानलाई स्मरण गर्ने अवसरसँगै औषधि प्रणालीलाई थप सुरक्षित, प्रभावकारी र बिरामी केन्द्रित बनाउने प्रतिबद्धतालाई पनि बलियो बनाउने अपेक्षा गरिएको छ । औषधिको उत्पादनदेखि बिरामीले सेवन गर्ने अन्तिम चरणसम्म गुणस्तर, सुरक्षा र प्रभावकारिता कायम राख्न सबै सरोकारवालाबीच निरन्तर सहकार्य आवश्यक रहेको महानिर्देशक भट्टराईको सन्देशको मूल जोड छ ।